Akwarium w stylu holenderskim – Bart Laurens

AKWARIUM W STYLU HOLENDERSKIM

W kwietniu 2017 roku zostałem zaproszony przez organizację Aquatic Gardeners Association (AGA) jako prelegent na ich konwencję w Denver (w Kolorado). Po konwencji w Denver tę samą prezentację o akwarium w stylu holenderskim wygłosiłem w San Francisco, Sacramento (w Kalifornii), a także w Seattle (w Waszyngtonie). Każdego roku AGA organizuje konkurs fotograficzno-akwarystyczny w kilku kategoriach zdefiniowanych przez styl – akwarium biotopowe, paludarium, akwarium holenderskie, a także zdefiniowanych przez wielkość w kategorii stylowy ogród wodny (akwarium mniejsze niż 28 l, 28-60 l, 60-120 l, 120-200 l, 200-320 l i większe niż 320 l). Zdecydowana większość uczestników zgłasza swoje akwaria do kategorii ogród wodny (akwarium krajobrazowe). Zwykle w konkursie startuje zaledwie kilka akwariów holenderskich. Wielu uczestników zgłaszających się do kategorii akwarium w stylu holenderskim zostaje już na wstępie odrzuconych, ponieważ ich aranżacje nie spełniają podstawowych wymogów stylu holenderskiego.

Na stronie organizacji AGA dostępne są dodatkowe informacje na temat konwencji w Denver.

W 2015 roku wziąłem udział w konkursie AGA i zająłem trzecie miejsce z moim dużym zbiornikiem utrzymanym w stylu holenderskim. Pierwsze miejsce zajął mistrz Holandii, a drugie mistrz Belgii. Tak więc trzecie miejsce nie było dla mnie złym wynikiem.

W 2015 roku wziąłem udział w konkursie AGA i zająłem trzecie miejsce z moim dużym zbiornikiem utrzymanym w stylu holenderskim. Zwycięzcą został Raymond Duyndam, mistrz Holandii z 2015 r. Drugie miejsce zajął Rik Verhulst, mistrz Belgii z 2015 r. Obaj byli bardzo dobrze zaznajomieni ze stylem holenderskim.
Tak wyglądało moje akwarium, z którym wystartowałem w konkursie AGA 2015 w kategorii styl holenderski.

Po powrocie z trasy po USA otrzymałem bardzo wiele pytań na temat stylu holenderskiego i dlatego zdecydowałem się napisać niniejszy artykuł. Na mojej stronie znajduje się bardzo wiele różnorodnych informacji związanych z utrzymaniem akwarium, niestety większość materiałów jest wyłącznie w języku holenderskim. Na stronie próbowałem używać programu do tłumaczenia maszynowego, niestety większość automatycznie wykonanych tłumaczeń była błędna. Dlatego podjąłem próbę napisania tego artykułu dla osób posługujących się językiem angielskim.

Akwarium Willema van Wezela. Willema van Wezel jest niezwykle biegły w stylu holenderskim i często zmienia aranżację w swoim akwarium.

Nie lubię powielać informacji, które można łatwo odnaleźć w Internecie, dlatego przytoczę niektóre informacje, odwołując się do ich źródeł. Podczas moich prezentacji w USA wykorzystywałem bardzo interesujący i obszerny artykuł o tworzeniu akwariów w stylu holenderskim i również w tym artykule będę się nim podpierać. Artykuł nosi nazwę:

„Akwarium holenderskie – styl z lat trzydziestych XX wieku
autor: Aquascaping Love, 18 grudnia 2013 r.
http://aquascapinglove.com/basics/the-dutch-aquarium/

Kursywą oznaczyłem cytaty z artykułu.

 

„W świecie akwariów słodkowodnych dominują dwa główne style: akwarium krajobrazowe i akwarium w stylu holenderskim. Spośród tych dwóch stylów, styl holenderski jest starszy. Styl holenderski stał się popularny w Holandii w latach trzydziestych XX wieku wraz z powstaniem NBAT – holenderskiego towarzystwa akwarystycznego.”

 

Narodowe holenderskie towarzystwo akwarystów nosi nazwę Nederlandse Bond Aqua Terra, w skrócie N.B.A.T.

W 2016 i 2017 roku zapomniałem zgłosić się do konkursu AGA. W 2016 roku zwycięzcą został Węgier, a drugie i trzecie miejsce zajęli Włosi. Trzej zwycięzcy z 2016 roku byli znacznie bardziej oddaleni od stylu holenderskiego niż zwycięzcy z 2015 roku. Podczas mojego wystąpienia w Denver komentowałem aranżację zwycięzcy.
Podczas oceny i analizy zdjęcia aranżacji lubię wyznaczać linie. To co mnie zaskoczyło w aranżacji, która zajęła pierwsze miejsce to to, że w samym centrum akwarium znajdowały się czerwone rośliny oraz że grupy roślin i wytyczone linie wykazywały wysoki poziom symetrii. Brakowało również zdjęć widoku z drugiej strony akwarium. Mimo, że zbiornik wyglądał ładnie i zdrowo to nigdy nie zająłby on pierwszego miejsca w zawodach w Holandii.

Akwarium mistrza Holandii z 2016 i 2017 roku. Czysty styl holenderski. Mam tylko jedną uwagę do aranżacji – roślina Rotala rotundifolia znajduje się zbyt dokładnie pośrodku zbiornika i dzieli go wizualnie na dwie części.

„W stylu holenderskim unika się używania drewna, skał oraz innych twardych materiałów. Główny nacisk kładziony jest na wielkość i rozmieszczenie roślin. Akwaria roślinne w stylu holenderskim tradycyjnie porównuje się do podwodnych ogrodów. W odróżnieniu od akwarium krajobrazowego, akwarium holenderskie nie ma przypominać określonego biotopu. Misterne rozmieszczenie i grupowanie roślin uzupełnione kształtem i kolorem pomaga stworzyć w akwarium perspektywę i optycznie zwiększyć głębokość zbiornika.”

W stylu holenderskim zwykle unika się używania drewna, kamieni i innych twardych materiałów, jednak nie oznacza to, że nie wolno ich używać. Wręcz przeciwnie – wykorzystanie kawałka drewna lub kamienia może być bardzo atrakcyjne oraz może udoskonalić aranżację zbiornika. Najlepiej wybrać tylko jeden rodzaj materiału: drewno, kamień lub dekorację sztuczną. Nie należy mieszać kilku różnych materiałów w jednym zbiorniku. Jeśli wybierze się drewno, należy używać wyłącznie jeden rodzaj drewna, np. spider wood, driftwood lub manzanita. W zbiorniku można łączyć różne gatunki roślin z całego świata, ale należy pamiętać, aby wybierać tylko te gatunki, które mają takie same wymagania dotyczące temperatury, światła i jakości wody. Około 60-70 procent roślin powinno mieć kolor zielony w różnych odcieniach. Pozostałe mogą mieć inne kolory, na przykład czerwony, różowy, pomarańczowy a nawet żółty. W zbiorniku należy łączyć ze sobą rośliny o różnych kształtach liści i kolorach.

Akwarium Henka Bretvelda. Henk Bretveld był prezesem stowarzyszenia akwarystycznego Zoetermeer przez 30 lat. Jest on również niezwykle biegły w stylu holenderskim. Henk zawsze wykorzystuje subtelne kawałki drewna, aby nadać swoim akwariom głębi.

„Najważniejszym wymogiem dla aquascaperów, którzy chcą spróbować stworzyć akwarium w stylu holenderskim jest posiadanie rozległej wiedzy na temat roślin wodnych. Ponieważ rośliny stanowią główny materiał stosowany w holenderskim aquascapingu, bardzo ważne jest, aby umieć je sadzić, grupować i łączyć w taki sposób, aby ostateczna aranżacja była estetyczna i miła dla oka. Większość cudownych akwariów holenderskich charakteryzuje się dużą gęstością roślin, bogatym kontrastem oraz subtelnym wykorzystaniem koloru i tekstury.”

Posiadam dość duże akwarium, w którym hoduję zwykle około 30 gatunków roślin. Aby wywrzeć odpowiednie wrażenie na sędziach wszystkie moje rośliny muszą mieć odpowiednią wysokość. Ponadto muszą być zdrowe i bez wad. Oznacza to, że muszę bardzo dobrze znać każdą z roślin pod względem jej wymagań, zachowania i wzrostu. Na powyższym zdjęciu widać, że prawa strona mojego zbiornika obsadzona jest zbyt gęsto – powinny znajdować się tam prześwity ukazujące tylną część zbiornika.

Znajomość roślin jest niezwykle ważna, aby stworzyć dobry projekt akwarium. Musisz wiedzieć, czy roślina jest rośliną pierwszoplanową, środkową czy rośliną drugoplanową. Musisz wiedzieć, czy roślina rośnie szybko czy wolno. Musisz wiedzieć, czy roślina potrzebuje dużo światła czy niewiele. Musisz także wiedzieć, czy roślina osiąga swój kształt ostateczny pod wodą, czy też wyrasta ponad powierzchnię tafli wody. Czy jest rośliną bagienną, czy prawdziwą rośliną wodną?

Istnieje duża różnica między konkursem przeprowadzanym na podstawie zdjęć, a konkursem w trakcie którego sędzia na żywo ocenia akwarium.

Biorąc udział w konkursie przeprowadzonym na podstawie zdjęć masz czas na ulepszenie zbiornika, zrobienie zdjęć o różnej porze i wybranie tych najlepszych. Jeśli część wyposażenia zbiornika nie jest dobrze ukryta, możesz zrobić zdjęcia pod innym kątem, możesz specjalnie do zdjęcia ukryć wyposażenie za mchami lub paprociami, a nawet na chwilę je usunąć.
Jeśli jednak sędzia umówiony jest z Tobą w niedzielę o godzinie 14.00, to dokładnie w tym momencie Twoje akwarium powinno wyglądać doskonale. Oznacza to, że musisz dokładnie znać „zachowanie” swoich roślin. Czubki roślin nie powinny wystawać lub dotykać powierzchni tafli wody, ale powinny znajdować się nieco niżej. Różne grupy roślin nie powinny stykać się ze sobą, a także w zbiorniku nie powinny znajdować się nagie łodygi roślin, które urosły zbyt szybko. Rośliny powinny różnić się wysokością, aby ich grupy nie tworzyły linii prostej. Jeśli sędzia pojawi się u Ciebie wcześnie rano, to niektóre z Twoich roślin nie otworzą się w pełni. Musisz więc zmienić ustawienia timera i włączyć światła kilka godzin wcześniej. Jeśli uważasz, że aranżacja wygląda lepiej gdy górne końce roślin wyginają się nieco do przodu – odłącz rurki filtra w tylnej części zbiornika i podłącz je tuż przed przybyciem sędziego. Ten trick możesz również wykorzystać do wykonania idealnego zdjęcia.
Zdarza się również, że niektóre rośliny zbyt szybko urosną i należy skorygować ich długość wieczorem – na dzień przed przyjściem sędziego. Wszystkie rośliny powinny mieć wcześniej zaplanowaną szerokość i wysokość. Musisz również usunąć z powierzchni zbiornika martwe liście oraz pamiętać o usunięciu starych liści, liści pokrytych glonami oraz tych, które są przebarwione. Prawdziwa chwila prawdy nastąpi, gdy sędzia usiądzie przed Twoim zbiornikiem. Tylko te kilka minut naprawdę się liczy.

Powyższe zdjęcia przedstawiają akwarium przed i po przycince. Rośliny nieprzycięte, sięgające samej powierzchni, tworzą gęsty żywopłot, który zakrywa tylną ścianę zbiornika. Po przycince tylna ściana jest gdzieniegdzie widoczna, co nadaje znaczącej głębi całej aranżacji. W przypadku konkursu fotograficznego można odpowiednio wyprofilować rośliny – zrobić zdjęcie przed przycinką, po lub po kolejnych poprawkach. W przypadku oceny akwarium przez sędziego idealne proporcje muszą być osiągnięte w dniu jego wizyty.

Podczas jednego z moich wystąpień w USA ktoś zapytał mnie: „Jak długo Pana akwarium utrzymuje się w swojej najlepszej kondycji?”. Odpowiedziałem: „Tylko jeden dzień!” i jest to prawdą. Niektóre rośliny, które dzisiaj znajdują się tuż pod taflą wody jutro już się przez nią przebiją.

„Najpowszechniejszą techniką stosowaną podczas budowania akwarium holenderskiego jest tworzenie tarasów, ponieważ ta technika jest najbardziej optymalna, jeśli chodzi o tworzenie głębi za pomocą roślin. Tworzenie tarasów wraz z wykorzystaniem reguły trójpodziału kompozycji jest bardzo wydajną i skuteczną metodą podkreślania punktów centralnych. W przypadku akwarium holenderskiego centralny punkt jest zwykle podkreślony poprzez użycie czerwonej lub dużej rośliny.”


Dawniej na dnie zbiornika tworzono prawdziwe tarasy budując ścianki z kamienia lub drewna o różnej wysokości. W dzisiejszych czasach tworzy się niemal płaskie podłoże, które jest lekko nachylone do tylnej ściany. Dzięki temu aquascaper posiada większą swobodę podczas tworzenia i zmieniania swojej aranżacji. Obecnie zaleca się również tworzenie wrażenia wielopoziomowości za pomocą grup roślin o różnej wysokości.

Zwycięskie akwarium Raymonda Duindama na konkursie fotograficznym AGA 2015. Na zdjęciu dominuje duża grupa mchów po prawej stronie zbiornika. Moim zdaniem powinna być ona nieco mniejsza. W roku 2015, jeszcze przed przystąpieniem do konkursu AGA, Raymonda Duindam uzyskał tytuł mistrza Holandii. Powszechnie dostępne są zdjęcia jego wyjątkowego akwarium z konkursu AGA. Jak to samo akwarium wyglądało kiedy jury podejmowało decyzję, nie ma tak naprawdę znaczenia.

„Utrzymanie harmonii i prostoty jest kluczowe, biorąc pod uwagę, że akwaria holenderskie są gęsto obsadzone roślinami. Aż ponad 70% powierzchni dna akwarium powinno być obsadzone.”

Osobiście nie znam zasady, która wymagałaby obsadzenia 70% powierzchni dna. Chociaż w praktyce zwykle tak bywa. Odnosi się to także do akwarium krajobrazowego.

Akwarium Ruud van der Houvena. Wszystkie grupy roślin są zdrowe i bardzo zróżnicowane. Jednak wszystkie rośliny są tak blisko siebie, że tworzą coś w rodzaju ściany, a efekt głębi został utracony. Ruud powinien stworzyć tu i ówdzie kilka prześwitów na tylną ścianę, tak jak zostało to pokazane na poniższym zdjęciu. Kawałek drewna, którego użył, jest trochę za mały i ginie w całej aranżacji.

„Kontrast jest kluczowym elementem stylu holenderskiego. Jest niezmiernie ważny ponieważ przełamuje gęstość roślinności. Rośliny uprawiane są w grupach, a kontrast jest zapewniony przez staranne wykorzystanie zróżnicowania kolorów, wysokości liści oraz ich tekstury. Przestrzenie między grupami roślin również powinny być mądrze wykorzystywane, ponieważ tworzy to wyimaginowane alejki i ścieżki, pomagając stworzyć perspektywę i głębię.”

 

Poniżej przedstawiam kilka przykładów kolorowych zestawień roślin. Oczywiście jest to niewielki wybór z niezliczonych dostępnych możliwości.

W lewym lub prawym rogu możesz umieścić kilka roślin, których użyjesz niczym zasłony – pozwolisz im rosnąć tuż przy powierzchni, co wzmocni efekt głębi. Do stworzenia tego rodzaju kompozycji możesz wykorzystać wiele gatunków roślin, np. Potamogeton gayi, Valesneria spiralis, Egeria densa, Aponogeton crispus, a także niektóre gatunki Ludwigia. Wykorzystana roślina musi być subtelna, nie może za bardzo się rozrosnąć oraz nie może mieć zbyt grubych i obszernych liści. Na przykład do stworzenia zasłony nie użyłbym Ottelia ulvifolia lub Barclaya longifolia, gdyż są one zbyt wybujałe.
01) Limnophila aquatica, Ottelia ulvifolia, Hygrophila difformis, Miriopyllum tuberculatum, Lobelia cardinalis, Rotala macrandra i Cryptocoryne wendti bruin.
02) Limnophila indica, Bacopa caroliniana, Monosolenium tenerum, Heteranthera zosterifolia, Rotala macrandra mini, Cryptocoryne parva i Lobelia cardinalis.
03) Ludwigia inclinata verticillata var. Cuba, Hygrophila difformis, Lobelia cardinalis, Nymphaea lotus czerwony, Rotala macrandra mini i Cryptocoryne wendti bruin.
04) Cryptocoryne balansae, Ludwigia inclinata verticillata var. Cuba, Diplis diandra, Alternanthera reinecki minor, Anubias barteri op hout, Lobelia cardinalis i Nymphaea lotus czerwony.
05) Miriopyllum tuberculatum, Bacopa caroliniana, Cryptocoryne balansae, Blyxa japonica, Staurogyne repens, Cryptocoryne wendti bruin, Diplis diandra i Alternanthera reinecki minor.
06) Aponogeton spec., Bacopa caroliniana, Blyxa japonica, Nymphaea lotus czerwony i Hygrophila balsamica.
07) Rotala rotundifolia, Hemianthus micranthemoides, Ludwigia inclinata verticillata var. Cuba, Lobelia cardinalis, Echinodorus Kleiner Bar, Pogostemon helferii i Nymphaea lotus zielony.
08) Heteranthera zosterifolia, Rotala rotundifolia, Lobelia cardinalis, Althernanthera rosaefolia.
09) Ludwigia repens, Limnophila aquatica, Rotala rotundifolia, Taxiphyllum barbieri, Lobelia cardinalis, Nymphaea micrantha, Cryptocoryne parva, Echinodorus Kleiner Bar i Hygrophila difformis.
10) Bacopa caroliniana, Limnophila aquatica, Samolus floribundus, Cryptocoryne wendti bruin, Hygrophila polysperma Sri Lanka, Ammannia gracilis i Hediotes salzmanni.
11) Taxiphyllum barbieri , Rotala macrandra, Bacopa australis, Eichhornia azureus, Hygrophila difformis, Ludwigia glandulosa i Blyxa japonica.

Pamiętaj: „Używaj roślin o różnym kolorze i kształcie liści. Zachowaj odstępy między poszczególnymi grupami roślin.”

Bardzo często spotykam się z tym, że grupy roślin znajdują się zbyt blisko siebie i mają dokładnie tę samą wysokość. Takie grupy tworzą nieprzeniknioną, gęstą ścianę i powodują utratę głębi. Stwórz między kępami roślin nieco przestrzeni i spraw, aby tylna ściana zbiornika była nieco widoczna. Pamiętaj, że tylna ściana zbiornika powinna być czarna (lub ciemna), co zwiększa efekt głębi.

W dzisiejszych czasach tworzy się niemal płaskie podłoże, które jest lekko nachylone do tylnej ściany, czasem z wykorzystaniem dodatkowej bazy. Osobiście lubię używać bardzo drobnego żwirku o granulacji 1,5-2 mm. Pamiętaj, że żwirek zawsze należy dokładnie wyczyścić przed użyciem.
Następnie częściowo napełnij akwarium (pozostawiając wolne kilka centymetrów poniżej krawędzi) wodą o odpowiedniej temperaturze.
Nie wypełniaj jeszcze całkowicie akwarium, aby móc swobodnie w nim pracować.
Najlepiej sporządź rysunek kompozycji przed rozpoczęciem sadzenia roślin lub dokładnie zaplanuj, jaką aranżację chcesz stworzyć. Zacznij od posadzenia kilku najważniejszych, dużych grup roślin. Posadź je w taki sposób, aby nie znajdowały się pośrodku zbiornika i nie dzieliły go na dwie części. Upewnij się, że podstawa kompozycji jest właściwa.
Zapewnij wystarczającą różnorodność kolorów i kształtów liści. Jednak nie używaj zbyt wielu czerwonych roślin. Zróżnicowanie kolorów pozwoli na osiągnięcie idealnego efektu. Pamiętaj również, aby nie sadzić na przemian roślin zielonych z czerwonymi. Zielone rośliny tworzą wrażenie ładu i harmonii, a czerwone tworzą kontrasty oraz są doskonałe do podkreślenia punktów centralnych.
Do sadzenia roślin polecam używać dużej pęsety. Jeśli używasz nowo zakupionych roślin, wyjmij je z doniczek lub pojemników. Usuń włókninę i porozdzielaj młode rośliny. Pamiętaj, że wiele roślin zakupionych w sklepie rosło nad wodą i dlatego potrzebują czasu, aby się zaaklimatyzować. Pamiętaj również, że rośliny zasadzone w akwarium mogą zmieniać swój kolor i kształt. Tak więc znajomość używanych roślin jest niezmiernie ważna.
Od czasu do czasu, odsuń się od akwarium i spójrz na nie z pewnej odległości, aby skontrolować rezultaty swojej pracy. Pamiętaj, że rośliny muszą mieć miejsce na wzrost, więc nie sadź grup roślin zbyt blisko siebie. Spraw, aby tylna ściana była widoczna w kilku miejscach. Zapewnij dobrą widoczność na prawą i lewą część zbiornika patrząc na niego od przodu.
Jedna z zasad mówi, że należy używać maksymalnie tyle gatunków roślin ile decymetrów ma przednia szyba zbiornika. Jeśli Twój zbiornik ma długość 160 cm, to użyj nie więcej niż 16 gatunków roślin. Użycie zbyt dużej ilości gatunków sprawi, że Twój zbiornik będzie przepełniony, a grupy roślin będą zbyt małe. Dopuszczalne jest użycie mniejszej liczby gatunków, jednak wiąże się to z ryzykiem stworzenia monotonnej i nudnej aranżacji. Niektóre mchy lub paprocie na tylnej ścianie zbiornika tuż pod powierzchnią pomogą osiągnąć Ci efekt głębi.
Osobiście nie znam zasady, która wymagałaby obsadzenia 70% powierzchni dna. Chociaż w praktyce zwykle tak bywa. (Podziękowania dla Willema van Wezela, który wykonał powyższe zdjęcia.)

„Rośliny łodygowe są często zalecane do tworzenia aranżacji w stylu holenderskim, ponieważ charakteryzują się szybkim tempem wzrostu, szeroką gamą kolorów i kształtów liści. 3 gatunki roślin na 30 cm powinny wystarczyć, aby zapewnić odpowiedni poziom kontrastu kolorów. Ze względu na to, że wyposażenie akwarium powinno pozostać ukryte w tylnej części zbiornika, dobrym rozwiązaniem jest wyłożenie ściany korkiem i obsadzenie jej mchem.
Oto kilka gatunków roślin najczęściej stosowanych w akwariach w stylu holenderskim:”

  • Saurus cernuus i Lobelia cardinalis – rośliny nisko rosnące, które pomagają tworzyć tzw. aleje lejdejskie. Aleje lejdejskie to alejki stworzone pod kątem, szersze z przodu, zwężające się ku tylnej ścianie akwarium. Tworzą one i wzmacniają iluzję głębi.
Dwa przykłady alei lejdejskich. Niezależnie od gatunku roślin, nigdy nie twórz alejki w linii prostej od przodu do tyłu. Pozwól alejce lekko skręcać, najlepiej zgodnie z „kierunkiem patrzenia” na zbiornik. Ważne jest, aby alejka była szersza z przodu i zwężała się ku tyłowi zbiornika. Najlepiej, gdy alejka znika za grupą innych, kontrastujących roślin. Do tworzenia głębi i wrażenia zanikania alejki rekomendowana jest Lobelia, która rośnie stosunkowo wolno lub Hygrophila difformis, która rośnie znacznie szybciej i wymaga regularnej pielęgnacji.

Obecnie dostępna jest znacznie szersza gama roślin niż dziesięć lat temu. Polecam hodowcę roślin akwariowych w Holandii, którego dobrze znam. Prawie wszystkie dostępne u niego gatunki roślin znajdziesz pod podanym wyżej linkiem.

Martin van der Plas stworzył niezwykle piękne i ciekawe akwarium, w którym jest wiele do zobaczenia. Użył pięknego kawałka drewna (W), który porastają cudowne mchy. Jest to przepiękny zbiornik ze zdrowymi roślinami, który z przyjemnością się podziwia. Mam jednak kilka drobnych uwag odnośnie estetyki (którymi Martin nie musi się szczególnie przejmować). Lewa strona akwarium jest nieco zatłoczona ze względu na wykorzystanie zbyt wielu gatunków i niewielkich grup roślin. Wszystkie trzy grupy roślin na pierwszym planie (żółte linie) są ustawione w liniach równoległych do przedniej szyby, przez co nie wzmacniają efektu głębi. Grupy Miriophyllum (M) i Bacopa (B) mogłyby zostać wymienione, co skutkowałoby uzyskaniem lepszego kontrastu. Pomiędzy grupami M i B można by stworzyć prześwit na tylną ścianę (czarna plama), co również wprowadziłoby wrażenie większej głębi. Grupy roślin znajdujące się w czerwonym prostokącie są również bardzo blisko siebie i tworzą zbyt gęstą ścianę.
Jako rośliny pierwszoplanowe do stworzenia alei lejdejskich wykorzystuje się obecnie również Alternanthera reineckii minor, Blyxa japonica i Hedyotis salzmanii, ale oczywiście takich roślin jest o wiele więcej.
  • Hygrophila corymbosa i Limnophila aquatica – duże rośliny łodygowe, które szybko rosną i są bardzo wyraziste.
  • Rośliny z rodzaju Cryptocoryne (lucens, lutea, walkeri, wendtii i becketii) – niewielkie rośliny wodne używane zwykle w pierwszych dwóch rzędach akwarium; zapewniają dobry kontrast ze względu na ciemne, ziemiste kolory.
  • Rośliny używane w punktach centralnych aranżacji w stylu holenderskim, które tworzą jaśniejsze plamy kolorystyczne – Alternanthera reineckii, Ammania, Rotala oraz te, które przyciągają uwagę i umieszczane są pojedynczo, takie jak Tiger Lotus lub Aponogeton.
  • Vesicularia dubyana (mech jawajski) – często używany między grupami roślin, w celu stworzenia kontrastu lub na twardych materiałach (hardscape), w celu stworzenia punktu centralnego.

 

„Ryby w akwarium holenderskim są tylko dodatkiem i uzupełnieniem, niemniej jednak są one również bardzo ważne. Trzy poziomy akwarium powinny być wypełnione rybami, które podkreślą piękno każdego z nich. Preferowane są ławice ryb, im większa tym lepsza, jednak większe ryby, takie jak świeciki kongijskie lub skalary, są również zawsze dobrym wyborem.”

Z punktu widzenia AGA rola ryb w akwarium w stylu holenderskim może wydawać się nieco podrzędna. Dzieje się tak, ponieważ akwaria oceniane są na podstawie zdjęć. Zupełnie inaczej dzieje się to w Holandii. W Holandii akwarium nie jest oceniane na podstawie zdjęć – sędzia odwiedza dom każdego z uczestników. Zaczyna on od oceny pierwszego, ogólnego wrażenia. Ocenia również, czy akwarium jest ładnie wkomponowane w pomieszczenie, w którym się znajduje. Ocenia akwarium pod względem rozmiaru, koloru oraz użytych materiałów. Następnie ocenia, czy akwarium zostało stworzone poprawnie pod kątem biologicznym. Sprawdza, czy ryby w nim żyjące do siebie pasują oraz czy znajdują się one na trzech różnych poziomach zbiornika.

 

Następnie sędzia ocenia, czy akwarium zostało stworzone poprawnie pod kątem biologicznym. Sprawdza, czy ryby w nim żyjące do siebie pasują oraz czy znajdują się one na trzech różnych poziomach zbiornika. Do akwarium w stylu holenderskim można wybierać ryby spośród setek różnych gatunków. Powyżej przedstawione jest kilka przykładów. Rząd na grafice reprezentuje poziom w akwarium. Duże ryby sprawiają, że akwarium wygląda na mniejsze, dlatego osobiście wolę wybierać gatunki charakteryzujące się małym rozmiarem.

Sprawdza, czy rośliny są zdrowe i dobrze rozwinięte oraz czy pasują do siebie pod względem wymagań.
Mierzy parametry wody oraz sprawdza, czy woda jest odpowiednia dla występujących w akwarium ryb i roślin.
Sprawdza także, czy ławice ryb składają się z co najmniej 12 osobników lub czy ryby trzymane są w parach (samiec i samica) lub w małych grupach po kilka samic.
Sprzęt techniczny, taki jak ogrzewanie, termometr, odmulacz, pompa oraz jej węże powinny być w miarę możliwości ukryte.
Wiele z powyższych wymagań odnośnie akwarium holenderskiego nie ma zastosowania w przypadku oceny na podstawie zdjęć.

Bardzo ładny, przejrzysty i kolorowy zbiornik Geerta Hoogeveena. Zdjęcie przedstawia zbiornik pod kątem, pod jakim jest najczęściej obserwowany. Na poniższym zdjęciu widać, że grupy roślin ułożone są w liniach poprowadzonych pod kątem odpowiadającym kątowi patrzenia. Dzięki lobelii znikającej za inną grupą roślin, efekt głębi jest dodatkowo wzmocniony. Jednak w zbiorniku można by w łatwy sposób jeszcze powiększyć efekt głębi, tworząc w nim kilka prześwitów w gęstej, tylnej ścianie roślinności. Również warto zaznaczyć, że żwirek na przedniej szybie powinien być zawsze ukryty np. za zamocowaną dodatkową listwą, jak pokazano na zdjęciu poniżej.

W akwarium roślinnym w stylu holenderskim używany jest ten sam sprzęt, co w akwarium tradycyjnym:
•Oświetlenie – zwykle stosowane są standardowe świetlówki
•Systemy filtracyjne – filtry kubełkowe lub sumpy
•Zestaw CO2 – dozowanie w zakresie od 15 do 20 ppm
•Substrat – glina lub lateryt, drobny żwir
•Nawozy – regularne dawkowanie żelaza i minerałów

 

Problemy w utrzymaniu
„Holenderski aquascape to nic innego niż chaos. Co najwyżej może to być chaos kontrolowany. Każda roślina ma swoje własne cechy i zachowuje się w swój własny, wyjątkowy sposób. W przeciwieństwie do krajobrazowego aquascape’u, akwaria roślinne w stylu holenderskim wymagają częstego przycinania roślin. Może być to uciążliwe, ale jeśli zostanie wykonane prawidłowo i umiejętnie, z pewnością zapewni czysty, uporządkowany i estetyczny projekt.”


Utrzymanie akwarium w stylu holenderskim (przede wszystkim dużych zbiorników) wymaga sporo pracy. Mój zbiornik ma 310 cm długości, 65 cm szerokości oraz 50 cm wysokości. Przy tak dużej powierzchni w akwarium znajduje się wiele gatunków roślin, często w dużych grupach. Niektóre z moich grup (szczególnie rośliny pierwszego planu) składają się z ponad 500 sztuk. Podczas przycinania wyjmuję całą grupę, przycinam każdą roślinę do odpowiedniego rozmiaru i ponownie sadzę ją za pomocą pęsety. Według zasad NBAT w akwarium w stylu holenderskim na 1 decymetr długości zbiornika powinien przypadać jeden gatunek. Tak więc w moim akwarium o długości 310 cm mogę uprawiać 31 gatunków roślin. W moim przypadku oznacza to dla mnie około 26 grup roślin i trzy do pięciu roślin pojedynczych.

 

Zapewne znasz zasadę trójpodziału
(Wikipedia: Zasada trójpodziału to generalna reguła, która znajduje zastosowanie w trakcie komponowania obrazów wizualnych, takich jak projekty, filmy, obrazy i fotografie. Według zasady trójpodziału obraz należy podzielić na dziewięć równych części za pomocą dwóch poziomych i dwóch pionowych linii. Najważniejsze elementy kompozycji należy umieścić wzdłuż tych linii lub na ich przecięciach. Zwolennicy zasady trójpodziału twierdzą, że umieszczenie najważniejszych elementów kompozycji na punktach przecięcia linii sprawia, że cała kompozycja jest wyraźniejsza, ma silniejszy przekaz oraz budzi większe zainteresowanie odbiorcy niż zwykłe wyśrodkowywanie elementu.)
Dlatego to w tych miejscach należy umieszczać najbardziej wyróżniające się kolorystycznie grupy roślin lub rośliny pojedyncze.

Zabudowa akwarium zaprojektowana i stworzona przez Jacques de Jong. Ocena akwarium holenderskiego nie tyczy się wyłącznie samego akwarium. Sędziowie zwykle sprawdzają również, czy akwarium pasuje do wnętrza z punktu widzenia użytej zabudowy, mebli lub ramy. Sprawdzają także dobór kolorystki oraz wielkość akwarium w stosunku do wnętrza, w którym się znajduje. Zwracają uwagę również na to, czy wokół akwarium nie znajdują się obiekty lub przedmioty, które odwracają od niego uwagę. Zdarzają się jednak sędziowie, którzy nie zwracają uwagi na otoczenie.

„Z drugiej strony, akwaria w stylu holenderskim zwykle wyglądają lepiej, gdy patrzy się na nie z przodu pod pewnym kątem, co w żadnym stopniu nie powinno nikogo zniechęcać.”


Jeśli akwarium znajduje się w salonie to jest również miejsce, z którego jest ono najczęściej podziwiane, np. z kanapy, krzesła lub zza stołu. To miejsce wyznacza kierunek patrzenia na akwarium. W przypadku tworzenia alejek lejdejskich ważne jest, aby alejki te były zgodne z kierunkiem obserwacji. Nie jest to jednak kluczowe w przypadku konkursów fotograficznych.

 

Codzienna pielęgnacja akwarium holenderskiego obejmuje: nawożenie płynnym nawozem, sprawdzanie temperatury w zbiorniku i poziomu CO2, karmienie ryb oraz usuwanie obumarłych resztek roślin oraz innych zanieczyszczeń. Cotygodniowo zaleca się: czyszczenie szyby akwarium, usuwanie nagromadzonego osadu – poruszanie dłonią wokół roślin i nad podłożem, czyszczenie filtrów, przycinanie i przesadzanie roślin (w razie potrzeby).

Jeśli w swoim akwarium holenderskim uprawiasz wiele roślin, to w szczególności miej na uwadze poziom CO2. Twoje rośliny potrzebują CO2 do prawidłowego wzrostu i rozwoju. Możesz zakupić kompletny zestaw CO2 lub zdecydować się na tańsze, ale również efektywne rozwiązanie, takie jak HS Aqua Flora Carbo.

 

Kluczowe aspekty oceniane podczas konkursu na najładniejsze akwarium holenderskie:

  • zdrowie roślin, ryb i innych organizmów żywych;
  • parametry wody (temperatura, poziom fosforanów i azotanów; twardość);
  • dobór roślin, zastosowanie kolorów i kontrastów;
  • dobór i zgodność oraz liczba ryb w porównaniu do wielkości akwarium i warunków środowiskowych;
  • ogólny projekt i układ;
  • konfiguracja sprzętu (sprzęt powinien być niewidoczny).

 

Joe Harvey zwycięzca konkursu AGA 2017 w kategorii akwarium w stylu holenderskim.

Joe Harvey zwycięzca konkursu AGA 2017 w kategorii akwarium w stylu holenderskim. Chang Meng Chun z Taiwanu – miejsce drugie oraz mój przyjaciel Scott Miller z USA – miejsce trzecie.

Joe zadał mi pytanie na Facebooku: „Czy mógłbyś mi dać jakieś wskazówki, jak mógłbym udoskonalić moje akwarium – wskazówki podobne do tych, które udzielałeś podczas konwencji w Denver?” Chętnie zatem skomentuję akwarium Joe.

Akwarium Joe jest atrakcyjne, kolorowe i zdrowo wygląda. Moim zdaniem zasłużenie zwyciężył on w konkursie AGA.
1: Myriophyllum guyana, 2: Acmella repens, 3: Isoetes lacustris, 4:Ludwigia sp. red, 5: Didiplis diandra, 6: Pogostemon helferi czerwona, 7: Hydrothrix gardneri, 8: Penthorum sedoides, 9: Barclaya longifolia red, 10: Hygrophila siamensis 53b, 11: Bacopa colorata, 12: Oldenlandia salzmannii, 13: Limnophila aromatica mini, 14: Persicaria sao Paulo. Rośliny użyte na ścianie: Vesicularia montagnei (mech świąteczny), Bucephalandra brownie sp, Hydrocotyle leucocephala. Hardscape: Mech Fissidens fox na korzeniach Manzanita.

Spoglądając na akwarium można zauważyć, że największą grupą roślin jest grupa oznaczona cyfrą 5 – Didiplis diandra. Uważam, że nigdy nie należy dzielić akwarium na dwie części, umieszczając taką grupę pośrodku zbiornika. Nie wiem, czy jest to specjalna odmiana Didiplis diandra, ale moim zdaniem ta roślina mogłaby być ciemniejsza i mieć bardziej czerwone końcówki.

Spoglądając na czerwone linie, które narysowałem na zdjęciu całej aranżacji, można zauważyć, że projekt jest częściowo symetryczny. Symetrię tą można by przełamać, używając roślin o różnych kształtach liści. Mogłoby pomóc zastąpienie grupy 10 – Hygrophila siamensis, szerokolistną Hygrophila corymbosa. Kształt liści grup 5 (Didiplis diandra) i 7 (Hydrothrix gardneri) jest trochę zbyt podobny do siebie. Udoskonaleniem może być zmiana grup 7 (Hydrothrix gardneri) i 12 (Oldenlandia salzmannii). Efektem byłoby uzyskanie nieco większej różnicy między grupami 11 (Bacopa colorata) i 12 (Oldenlandia salzmannii). Zielonym kolorem oznaczyłem grupy, które zostały doskonale umieszczone. Dodatkowo zastąpiłbym grupę 3 (Isoetes lacustris) w punkcie granicznym grup 1,3 i 6 (miejsce oznaczone kolorem niebieskim) oraz przed Ludwigia sp. red umieściłbym mniej wyróżniającą się roślinę.

Scott Miller zajął trzecie miejsce w konkursie AGA 2017 w kategorii akwarium holenderskie. Jego zbiornik jest naprawdę ładny. Jednak grupy 5 i 11 są zbyt podobne do siebie. Sugerowałbym zastąpić grupę 11 – Myriophyllum mattogrossense Red, rośliną o zupełnie innych liściach, np. Nomaphila stricta, Hygrophila guianensis lub Hygrophila corymbosa. Wielkość grup znajdujących się na ostatnim planie mogłaby być bardziej zróżnicowana. Powinno być również między nimi nieco więcej przestrzeni, która pogłębiłaby wrażenie głębi.

Scott Miller zajął trzecie miejsce w konkursie AGA 2017 w kategorii akwarium holenderskie. Jego zbiornik jest naprawdę ładny.
Użyte rośliny: 1. Vallisneria spiralis, 2. Hydrocotyle tripartita, 3. Rotala rotundifolia intensywnie czerwona, 4. Red Tiger Lotus, 5. Pogostemon erectus, 6. Staurogyne repens, 7. Blyxa japonica, 8. Limnophila repens, 9. Bacopa caroliniana, 10. Lobelia cardinalis mini, 11. Myriophyllum mattogrossense czerwona, 12. Alternanthera reineckii mini, 13. Microsorum pteropus Singapore, 14. Hygrophila corymbosa Siamensis 53B, 15. Hydrocotyle leucocephala.
Grupy 5 i 11 są bardzo do siebie podobne. Sugerowałbym zastąpić grupę 11 – Myriophyllum mattogrossense Red, rośliną o zupełnie innych liściach, np. Nomaphila stricta, Hygrophila guianensis lub Hygrophila corymbosa. Wielkość grup znajdujących się na ostatnim planie mogłaby być bardziej zróżnicowana. Powinno być również między nimi nieco więcej przestrzeni, która pogłębiłaby wrażenie głębi.

Na koniec chciałbym zaprezentować kilka ciekawych przykładów akwariów w stylu holenderskim.

Rik Verhulst, Belgia, 15 października 2016 r.
Willem van Wezel, Holandia, lipiec 2009 r.
Jacques de Jong, Holandia, październik 2011 r.
Willem van Wezel, Holandia, grudzień 2014 r.
Cor de Wit, Holandia, listopad 2015 r.
Cor de Wit, Holandia, styczeń 2015 r.
Willem van Wezel, Holandia, styczeń 2017 r. Willem van Wezel zawsze zajmował wysokie pozycje w konkursach regionalnych i krajowych.
Cor de Wit, Holandia, styczeń 2017
Gerrit Spaans, Holandia, mistrz regionu 2016 r. Drugie miejsce w konkursie krajowym.
Moje akwarium, 28 grudnia 2017 r.
Alain de Beer, Belgia, mistrz Belgii w 2016 i 2017 r.
J. Wiedenhoff, Holandia, mistrz Holandii w 2016 i 2017 r.
Duncan Helwich, Holandia, 2016 r.
Fred van Wezel, Holandia, 2017 r.
Henk Bretveld, Holandia, 2017 r.
Martin van der Plas, Holandia, 2016 r. Martin van der Plas nie miał na celu stworzenia akwarium w stylu holenderskim, jednak uwielbia zbiorniki z dużą ilością roślin.

Mam nadzieję, że powyższy artykuł pomoże Ci w aranżacji akwarium. W przypadku jakichkolwiek pytań proszę o kontakt. Jeśli chciałbyś/-abyś, abym doradził Ci w aranżacji Twojego zbiornika, wyślij mi: co najmniej jedno zdjęcie akwarium wykonane od frontu, mapę zbiornika oraz listę użytych roślin ze wskazaniem ich pozycji na mapie. Mój adres e-mail: bartl@xs4all.nl

 

Źródło: Bart-Laurens.nl

Tłumaczenie: Magdalena Furga

 

Kopiowanie tekstu zabronione.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *